سازوکار اثبات عقلانیت باور دینی در اندیشه لیندا زگزبسکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای فلسفۀ دین و مسائل جدید کلامی دانشگاه قم.

چکیده

باورها همواره معجونی از پندارها و خرافات با حقایق و راستی­ها بوده­اند و بشر همواره این دغدغه را داشته تا اعتقادات خود را با در دست داشتن معیارهایی بپیراید. معرفت­شناسان با ارائۀ ملاک­هایی درصدد راستی­آزمایی باورها برآمده و سازوکاری برای این امر ترسیم کرده­اند. باورهای دینی به دلیل گستره و اهمیت زیاد آنها و نیز ماورایی بودن‌شان محور اختلاف فراوانی شده­اند؛ نظام­های معرفتی‌ای مانند قرینه­گرایی و وثاقت­گرایی ارزش معرفتی این باورها را سنجیده­اند. زگزبسکی، با درانداختن ساختاری فضیلت­گرا و با ابداع برخی از اصول کلی، نگاهی نو به ارزش عقلانی باورهای دینی دارد. وی، نخست،رویه­های رایج در معرفت­شناسی دینی را نقد می­کند و، سپس، با استفاده از دو ویژگی «فطری بودن» و «فراگیری» عقل سه اصل عقلانیت ارائه می­کند و باورها را براساس آنها می­سنجد. در نگاه او، باورهای دینی توان برآوردن این معیارها را دارند. این مقاله به بررسی رویکردهای سلبی و ایجابی وی در این زمینه می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Demonstration Mechanism for Rationality of Religious Beliefs in Linda Zagzebski’s Thought

نویسنده [English]

  • Gholamhosein Javadpour
Philosophy of religion Ph. D. in Qom University
چکیده [English]

Beliefs have often been a mixture of illusions and superstitions with realities and truths. Human being has always had the concern to refine his beliefs with certain criteria. Epistemologists have provided certain standards for truth-testing beliefs defining a mechanism for this purpose. Due to their wide extent and importance as well as their being related to supernatural scheme of reality, religious beliefs are matters of great dispute; epistemic systems such as evidentialism and authoritarianism have made epistemic evaluation of them. Introducing an original virtue-based structure and providing some principles Zagzebski has made a new glance at the rational value of the religious beliefs. Having criticized the current methods in epistemology, Zagzebski appeals to two characteristics of "universality" and "innateness" of reason and offers three principles for rationality on the basis of which she can evaluate beliefs. In her view religious beliefs can satisfy these standards. The present article is to make a survey of her affirmative and negative approach in treating the problem. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rationality
  • religious beliefs
  • rational virtues
  • epistemic faculties
  • virtue-based epistemology. Linda Zagzebski