تبیین و ارزیابی نظریة یافت اتحادی ذات‌گرایان در باب ماهیت تجربة عرفانی با تمرکز بر دیدگاه استیس و فورمن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد سطوح خارج حوزه علمیه قم.

2 دانش‌یار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

3 عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

4 عضو هیئت علمی (گروه فلسفه و کلام جامة المصطفی العالمیة).

چکیده

ذات گرایان، که به وجود هسته‌ی مشترک میان تجارب عرفانی پایبندند، به سه گروه عمده تقسیم می‌شوند: احساس‌گرایان،قایلان به تناظر تجربۀ حسی و عرفانی و طرفداران نظریۀ یافت اتحادی. در این میان، استیس و فورمن طرفدار اندیشه یافت اتحادی‌اند. مهم‌ترین مبحثی که استیس در ضمن آن به ماهیت تجربة عرفانی پرداخته است. مسئله‌ هستۀ مشترک است که در آن به رصد ویژگی‌های مشترک تجارب عرفانی در سراسر جهان می‌پردازد. رویکرد روانشناختی و پدیدارشناختی استیس در بحث ویژگی‌های مشترک تجربة عرفانیکه ماهیت شناخت عرفانی نیز در ضمن آن مطرح شده- با دیدگاه معرفت‌شناختی در این زمینه، ارتباطی از سنخ ربط مبنا و بنا دارد. رابرت فورمن نیز فیلسوفی است که ویژگی بارز آن نقد مکتب ساخت‌گرایی است. در دیدگاه فورمن، تجارب عرفانی از سنخ علوم التفاتی نیستند، بلکه از جهت ساختار معرفتی، ماهیتی اتصالی دارند، که فورمن آن را علم هویتی می‌نامد، که بر اساس آن، دوگانگی میان عالم و معلوم از میان برداشته می‌شود. فورمن برای تجارب عرفانی، دو نوع ابتدایی و پیشرفته- که، به ترتیب، رخداد آگاهی محض و حالات ثنوی عرفانی می‌نامد- قایل است. استیس و فورمن نقاط اشتراک بسیاری دارند و البته در برخی نقطه‌نظرات با یکدیگر متفاوت‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explanation and Appraisal of Unifying Finding of Essentialists on the Nature of Mystical Experience with Focus on Stace’s and Forman’s Views

نویسندگان [English]

  • Sayyid Yadollah Yazdanpanah 1
  • Ali Shirvani 2
  • Mohsen Qomi 3
  • Zahra Sharif 4
1 Professor of Postgraduate levels Hawzah Elmiyye of Qom
2 associate professor of hawzeh and University Research Institute
3 associate professor of Baqir Al-ulum University
4 Ph. D. graduate of Baqir Al-ulum University
چکیده [English]

Essentialists who maintain the common core for mystical experiences are divided into three main groups: emotionists, advocates of correspondence of sense experience with mystical experience and supporters of unifying finding. The latter is shared by Stace and Forman. The problem of common core of the mystical experiences is the most important issue dealt with by Stace. He observed the common characteristics of mystical experiences throughout the world. Stace’s psychological and phenomenological approach in discussing the issue as well as the nature of mystical experience is regarded as a foundation on which he adopts his epistemic view. Robert Forman is also a philosopher who clearly criticizes the constructionism. To him mystical experiences are not the sort of knowledge with relational nature but of conjunctive nature which is in his terms “identity knowledge” by which any duality between knowing agent and object of knowledge is removed. Forman divides mystical experiences into two types of primary and advanced that are called respectively as pure awareness and mystical dual moments. Although Stace and Forman share views in some respects, they do divide in other respects.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • common core
  • objective experience
  • subjective experience
  • event of pure awareness
  • dualistic states
  • identity knowledge