Factors Influencing the Definition and Divisions of Demonstration (a priori and a posteriori)

Document Type : Research Paper

Authors

1 PhD Candidate in Philosophy and Theology, Shiraz University, Shiraz, Iran

2 2Associate Professor, Department of Philosophy and Islamic Theology, Jahrom University, Jahrom, Iran

3 3Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran

10.22081/pwq.2025.38332.291

Abstract

Logicians, on the one hand, define demonstration (burhān) as a syllogism composed of certain premises that yields a certain conclusion. On the other hand, through the articulation of the criterion of li-mā (demonstration propter quid), the rule of dhawāt al-asbāb (the principle of causes), and the conditions governing the premises of demonstration, they have expanded or restricted its divisions. For instance, by invoking the rule of dhawāt al-asbāb, they have maintained that only the li-mā demonstration yields certainty. The question thus arises: among the various criteria and standards considered by logicians in the division of demonstration, which is more tenable? The author's aim is to examine the factors influencing the classifications of demonstration, addressing the inadequacies of certain criteria—particularly the rule of dhawāt al-asbāb—and then, drawing upon the view of Mullā Ṣadrā (d. 1640 CE), to argue, in contrast to other positions, that demonstration should be regarded as an argument with certain premises leading to a certain conclusion, while also contending that non-li-mā demonstrations can, under specific conditions, yield certainty and thus fall within the definition of demonstration.




Keywords

References

ابن‌سینا، حسین(۱۳۶۳ ).  الشفاء؛ الإلهیات. تحقیق: الاب قنواتی و سعید زاید. بی‌جا: انتشارات ناصر خسرو.
بهمنیار(۱۳۷۵). التحصیل. تحقیق: مرتضی مطهری. چاپ ۲. تهران: دانشگاه تهران.
سبزواری، ملاهادی(۱۳۶۹). شرح المنظومه. تصحیح و تعلیق: حسن حسن‌زاده آملی. چاپ ۱. تهران: نشر ناب.
سلیمانی امیری، عسکری(۱۳۷۸). سرشت کلیت و ضرورت. چاپ ۱. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه.
ــــــــــــ. «توجیه شرایط مقدمات برهان». فصلنامه آیین معرفت، ۱.
طباطبائی، محمدحسین(۱۳۷۵). نهایة الحکمة. قم: انتشارات جامعه مدرسین.
ــــــــــــ(۱۳۶۲). رسائل سبعه. قم: نشر کتاب.
طوسی، نصیرالدین(۱۳۸۵). الجوهر النضید (شرح منطق التجرید). جمال‌الدین حسن بن یوسف علامه حلی. مصحح: محسن بیدارفر. چاپ ۳. قم: بیدار.
فارابی، ابونصر(۱۴۰۸). المنطقیات. تحقیق: محمدتقی دانش‌پژوه. قم: مکتبة منشورات آیة‌الله العظمی المرعشی النجفی.
مظفر، محمدرضا(۱۳۷۵). المنطق. نجف: مطبعة النعمان.
مصباح یزدی، محمدتقی(۱۳۶۵). آموزش فلسفه. چاپ ۲. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
ــــــــــــ(۱۳۸۶). شرح برهان شفاء. چاپ ۱. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
ملاصدرا، محمد بن ابراهیم(بی‌تا). تعلیقات بر شرح حکمة الإشراق. قم: بیدار.
نبوی، سعیده(۱۳۸۹). برهان صدیقین در تفکر اسلامی. چاپ ۱. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
Theosophia Practica
Volume 18, Issue 1 - Serial Number 1
August 2026
Pages 123-140

Files

Share

How to cite

Statistics